Spanande initiativ mot Datalagringsdirektivet

Det er ikkje kvar dag det blir starta ein ny politisk organisasjon i Norge, men i dag skjer det. Det blir danna ein organisasjon som skal jobba mot at Datalagringsdirektivet blir innført i Noreg.

Eg meiner at debatten om datalagringsdirektivet fyrst og fremst bør handla om datalagringsdirektivet, ikkje om EU eller EØS. Dette er fyrst og fremst viktig for å ha nokon sjanse til å vinna saka fordi:

• Skal direktivet stoppast, må vetoretten i EØS-avtalen nyttast.

• Skal vetoretten nyttast, må eit fleirtal på Stortinget stemma for det.

• Skal eit fleirtal stemma for det må ein god del av AP og H sine stortingsrepresentantar stemma for, stort sett alle desse er for EØS, og dei fleste er for EU.

• For at dei skal gjera det må ikkje det å stemma mot Datalagringsdirektivet oppfattast som å stemma mot EU eller EØS.

Kva skal til for å få saka om direktivet til å handla om direktivet, og ikkje om EU? Fyrst og fremst er det viktig at det ikkje fyrst og fremst blir nei-folk som frontar saka. Politisk handlar det om at ikkje berre dei mest rabiate nei-partia SV og SP frontar saka. Sånn sett er det veldig positivt at dette initativet er så breidt, og at det ser ut til å vera ein fin balanse mellom ja-folk, nei-folk og folk som ikkje tidlegare har hatt noko synleg engsjement i EU-politiske spørsmål i det føreslåtte styret. Balansen mellom høgresida og venstresida er òg fin.

Ein annan spanande ting med dette iniativet er at det trekk med seg folk frå media, teknologi og juss-miljøet, miljø som til vanleg har ein tilsynelatande høg terskel for å engasjera seg i kontroversielle politiske spørsmål.

Sjølv om debatten bør dreia seg om kor vidt direktivet er bra eller dårleg er det ikkje til å komma vekk frå at debatten heng saman med EU. Det er på grunn av EØS av direktivet kjem til Noreg (sjølv om visse parti i Noreg lett kunne ha kokt i hop liknande framlegg sjølve). Av omsyn til breidda i arbeidet mot direktivet er det ingen grunn til at me som er mot EU og EØS akkurat no når saka skal avgjerast skal bruka direktivet som eit døme på kor fælt EU eller EØS er.

I tillegg vil tilhengarane av direktivet truleg argumentera med at bruk av veto vil trua EØS (og, impslitt, at det er negativt). Difor trur eg initiativtakar (og ja-mann) Lars Henrik Michelsen har heilt rett når han seier at det blir viktig å ” Motbevise påstanden om at reservasjon mot datalagringsdirektivet vil truge EØS-avtalen.”

At vetoretten kan nyttast mot dette direktivet utan at EØS fell saman er ikkje automatisk eit argument for at vetoretten nyttast mot kva direktiv som helst. Datalagring er nemleg ganske langt vekke frå kjerneprinsippa i EØS (fri flyt av varer, tenester, kapital og arbeidskraft). Difor kan folk som generelt er skeptiske til bruk av vetoretten fint argumentera for at det er greitt å bruka veto mot datalagringsdirektivet utan at dei treng å vera for veto mot tenestedirektivet eller postdirektivet.

Så blir det spanande å sjå om tilhengarane av direktivet greier å komma opp med nokon gode argument framover. I det siste har i kvart fall justisministeren starta med å argumentera litt for direkitvet, i staden for å berre sitta musestille og håpa at debatten skal forsvinna.

Om du stør kravet om reservasjon, kan du skriva under på lista.

Overraskande EU-måling

I dag bringer Nationen og Klassekampen ei EU-måling kor neisida berre har 4,2% meir oppslutnad enn ja-sida. Nei-sida har faktisk ikkje hatt så låg oppslutnad sidan mai 2005, før det franske nei-et til EU-grunnloven.

Leiar i Europarørsla, Paal Frisvold, er ute med sine forklaringar, som er ikkje heilt forstår.” Jeg tror dette har noe å gjøre med at vi er kjølvannet av en valgkamp som har øket den politiske bevisstheten blant det norske folk” seier han til Nationen. Så ja-folk er altså meir politisk medvitne enn nei-folk? Nei, den må du lengre ut på landet med. Om det finnst noko forklaring på dette utlaget kan det vera at eit klart fleirtal i den irske folkerøystinga stemte ja til Lisboatraktaten.

Valkampen viste oss at meiningsmålingar ikkje er ein eksakt og alltid heilt korrekt vitskap. På slutten kom det fleire målingar til dagen, og dei hadde ikkje alltid dei same utviklingstrekka. Ingen målingar viste til dømes at V skulle falla under sperregrensa, få viste så sterk KrF-tilbakegang og så svak FrP-framgong som resultatet blei. Det vil sei at me ikkje kan stola på at einkvar måling til ei kvar tid vil spegla nøyaktig av folkemeininga. Dette gjeld anten einskildmålingen viser ja eller nei-framgong.

Skulle avstanden mellom blokkene halda seg på 0-5% i staden for 10-15% på dei neste målingane òg, kan me nok likevel seia at det har skjedd eit skifte. Difor blir det ekstra spanande å sjå neste måling, som kjem om ein månad.

Bli med i Nei til EU

Uansett er denne type målingar ein vekkar. Dei understrekar kor viktig det er å jobba aktivt for å halda Noreg utanfor EU. Om du er ein av dei som fekk morgonkaffien i halsen av denne nyheita må du skynda deg å melda deg inn i Nei til EU, eller Ungdom mot EU. Nei til EU har eit mål om å bli 30 000 betalande medlemmar i løpet av 2009. No har me passert 29 000. Med di hjelp kan målet nåast. Jo sterkare nei-sida sine organisasjonar er, jo betre rusta står me ved ein eventuell omkamp.

EU i Soria Moria II

No legg regjeringa fram plattformen sin. Kva står det om EU-politikk der?

”Ikke søke om norsk EU-medlemskap”

Hurra. Fire nye år, utanfor EU!

”Føre en aktiv Europa-politikk, jobbe målrettet for å ivareta norske interesser i

forhold til EU”

Dette er vel alle samde om?

”Nedsette et forskningsbasert, bredt sammensatt offentlig utvalg som skal

foreta en grundig og bredest mulig gjennomgang av EØS-avtalen og

konsekvensene av avtalen på alle samfunnsområder”

Her burde det ha stått ”konsekvensene av og alternativene til”. Men hurra for at det står at det skal vera forskningsbasert og breidt samansett offentleg utval.

”Vil bygge videre på Schengen-samarbeidet”

Trist. Verre enn i Soria Moria I, kor det stod at ein skulle bygga vidare på òg evaluera.

”Dersom andre virkemidler strander, vil

regjeringen vurdere å bruke reservasjonsretten i EØS-avtalen hvis særlig viktige

norske interesser trues av rettsakter som planlegges innlemmet i EØS-avtalen. ”

Prinsippielt fin avklaring, men ikkje noko forpliktande.

”Arbeiderpartiet vil implementere datalagringsdirektivet forutsatt at det i

utredningen ikke framkommer klare negative konsekvenser for personvernet.

Sosialistisk Venstreparti og Senterpartiet vil av personvernmessige hensyn gå

mot implementering av EUs datalagringsdirektiv i norsk rett. SVs og SPs

statsråder og stortingsrepresentanter stilles fritt i denne saken.”

Dette er jo rett og slett sjølvmotseigande frå AP. Korleis i all verda kan implementering av Datalagringsdirektivet ikkje ha klare negative verknadar for personvernet? Honnør til SV og SP, men skal det ha noko å sei i praksis må dei få med seg storebror.

Postdirektivet

“Utsette implementeringen av EUs tredje postdirektiv. Vi vil innhente

kunnskap og utrede konsekvenser av en eventuell implementering av

direktivet.”

Dette er veldig bra! Det beste ein kunne få. Ei heilt anna formulering enn på Datalagringsdirektivet.

Her kan du lesa sjølve blekka.

75% gratiskvoter

Ja-sida hyllar stadig vekk EU som eit miljøprosjekt. Dette glansbilete slår stadig sprekker. Samstundes som verdas leiarar samlast til klimatoppmøte vedtek EU å dela ut tre av fire klimakvoter gratis, òg etter 2012.

Det melder ABC-nyheter i dag. Grunnen til vedtaket er frykt for at om det kostar meir å forureina vil industrien flytta ut til andre land. Truleg har finanskrisa medverka sterkt til vedtaket. Konsekvensen blir at dei fleste industriane får gratis kvoter, noko som er i strid med prinsippet om at ureinaren skal betala.

Stoltenberg liknar i dag klimapolitikk med å ha selja bongar på fest. Problemet med EU sin politikk no er at bongane blir gratis, og det er ikkje alltid med på å dempa forbruket.

Noreg har vald å bli ein del av EU sitt kvotesystem. Samstundes har stortingsfleirtalet vedteke å dela ut færre gratiskvoter enn EU, og at det frå 2012 ikkje skal delast ut nye gratiskvoter. Spørsmålet er om dei no står bak vedtaket, eller om dei ikkje tør vera grønare enn EU.

Det er ingen tvil om at EU, trass alle feil og manglar, er ein viktig aktør i klimaforhandlingane. Tradisjonelt sett har EU òg spelt ein positiv rolle, spesielt samanlikna med USA under Bush junior. Kvifor meiner eg så likevel at det er best for klimaet at Noreg held seg utanfor EU?

Utanfor EU kan Noreg spela ein meir aktiv rolle, fordi me ikkje treng å fylja EU sin felles politikk. Denne politikken vil ofte vera eit kompromiss mellom miljøvenlege og miljøfiendtlege krefter. Det avgrensa medlemslanda sin fridom til å komma med miljøradikale framlegg som trengst for å føra forhandlingane vidare.

Dessutan kan me velja å føra ein strengare politikk på eiga hand, som til dømes gjennom å dela ut færre gratiskvoter enn det EU no har avgjort at dei vil.

Kven vil få meir makt med Erna?

Høgre har kome med eit ganske fint og prinsipielt utspel om kven som bør ha mindre makt (Så får det vera opp til kvar og ein kor vidt ein synst at dei 860 000 LO-medlemmane skal ha mindre innflytnad, eller at Direktoratet for Naturforvaltning i mindre grad skal forvalta naturen) Uansett er det fint å diskutera maktspørsmål i politikken. Men då kan det kanskje vera greitt å sjå på kven Høgre vil at skal ha meir makt. Eg kan i kvart fall tenka meg to institusjonar som vil få meir å sei om Erna (mot alle odds) skulle bli statsminister.

EU
Erna Solberg og Høgre vil melda Noreg inn i EU så snart dei har sjansen. Då vil EU i større eller mindre grad overta styringa over mange politikkområde som Noreg i dag i hovudsak styrer sjølve. Det gjeld til dømes utanrikspolitikken, landbrukspolitikken, fiskeripolitikken og pengepolitikken. Det må vera det Høgre kallar maktspreiing, å smala mest muleg makt i Brussel.

ESA
Dette kontrollorganet passar på at Noreg fyljer EØS-reglane. I mange samanhengar er det ei overivrig gneldrebikkje, som legg seg oppi stort og smått . Den noverande regjeringa har i fleire tilfelle latt vera å hoppa så snart ESA seier hopp. Det gjeld til dømes i saka om miljøavgift på eingongsemballasje, heimfallsrett til vasskraft og i spørsmål om sosial dumping. Om Høgre får viljen sin vil Noreg langt meir lojalt fylja opp ESA sine meldingar. Kan det vera det Høgre meiner med fridom?

Nei, EU-motstandarar som ynskjer regjeringsskifte bør nok heller stemma på V eller KrF.

Er EU uviktig?

Som venta har ikkje EU blitt den store valkampsaken. Det var ikkje høge odds for at det skulle bli det, så lenge dei to største partia ikkje kjem ut med nokon klar politikk.

I dag høyrte eg på radio ein debatt frå Litteraturhuset i Oslo, skipa til av P2 og Aftenposten. For dei som ikkje kokar i Oslo-gryta til kvardags er Litteraturhuset ein ganske stor bygning i utkanten av Slottsparken, kor meir eller mindre opplyste folk med jamne mellomrom samlast for å vera opplyste, og gjerne snakka om andre som ikkje er opplyste. På sitt verste trur eg det kan vera ganske snobbete, på sitt beste kan det vera greitt. Denne kvelden handla debatten om dei gløymde sakene i valkampen. Sjølvsagt blei EU-saka nemnt tidleg. Både ja-mannen Willoch og nei-dronninga Anne Enger (Lahnstein)  var samde om at det var ei viktig sak som brude diskuterast meir.

Alle skyldar på nokon andre for at det ikkje er EU-debatt. H og SP skyldar på Jens og Jensen. Mange skyldar på media. Media skyldar på politikarane, og politikarane skyldar på folket. Men i siste instans er det faktisk oss alle, som veljarar, som avgjer kor viktig EU-saka er. Om me tek omsyn til parti og kandidatar sitt EU-syn når me stemmer, blir EU-saka viktig. Då påverka ho det visstnok rekordjamne valet. Då kan me få eit Storting som speglar av det nei-fleirtalet som finst i folket.

Mi oppmoding til usikre veljarar som er mot EU er at dei bruker stemmen sin til å stemma nei-folk inn på Stortinget. Om du tilhøyrer sentrum-høgre er det liten tvil om at KrF er det klaraste og tydelegaste nei-partiet. Venstre seier òg nei til EU-søknad i kommande stortingsperiode, og er soleis eit nokolunde trygt val for nei-folk. Høgre er eit soleklart ja-parti, og det dårlegaste valet for nei-folk. FrP er splitta. Eg trur ikkje dei vil stå i spissen for ein medlemsskapssøknad, men dei vil heller ikkje stå på barrikadane mot det. I EU-saka trengst det ikkje vèrhanar, men vegvisarar. Om du er oppteken av å styrka kampen mot EU er ikkje FrP noko godt alternativ, men gjer trass alt mindre vondt enn Høgre.

Ynskjer du framleis ei raud-grøn regjering er både SV og SP tydelege og samla nei-parti, som attpåtil er mot EØS. I tillegg finst det mange bra nei-folk i AP (men diverre endå fleire ja-folk). Raudt er òg eit patent nei-parti, men har berre sjanse til å komma inn frå Hordaland og Oslo, og vil etter alt å dømma i andre fylke vera ei bortkasta stemme.

EU-saka er ei av dei få sakane kor det er tradisjon i Noreg for at stortingsrepresentantane i nokon grad kan fylja sitt eige sinn, og ikkje partileiaren eller partiporgrammet. Difor spelar det faktisk ei rolle kva kandidatane meiner. Det er skilnad på å stemma Venstre i Rogaland, med nei-folk på toppen, og Venstre i Akershus, med to ja-folk på toppen. For at nei-folk som vaklar mellom ulike parti skal kunne finna ut kva deira lokale kandidatar meiner, har Nei til EU laga ei stor spørreundersøking. Sjekk ho ut for meir informasjon.

Undersøkinga går ikkje berre på kva folk meiner om medlemskapssøknad, så eg kjem til å skriva meir om henne i tida framover.

Siv, Erna og unionen

Eg vil ikkje blanda meg oppi debatten om kven som allmennt har mest (eller minst) leiareigenskapar av Erna og Siv, og kven av dei som er best til å kasta stein i glasshus. Vonleg kjem stortingsvalkampen til å handla om viktige saker, ikkje påståtte personlege manglar hjå konkrete einskildpersonar.

Men Erna Solberg har eit poeng når ho utfordrer FrP som parti i EU-saka.

- Det er jo et paradoks. Frp sier at de vil ha folkeavstemning på om vi skal ha bompengefinansiering, men har ingen problemer med å flagge sitt standpunkt. Da bør det gjelde for EU-saken også, sier Solberg i Dagbladet i dag.

Det er sjeldan at eg føler for å sitera Erna, og sei meg samd med henne, men no skjer det. FrP, og for så vidt òg ein del andre parti sine freistandar på å feia EU under teppet i valkampen er ikkje noko vakkert syn. FrP seier at i siste instans er det folkerøystinga som vil avgjera, og at dei difor ikkje treng å ha noko meining. Men: Dei aller fleste andre partia (utanom SP) seier òg at ei folkerøysting skal avgjera saka, og det hindrar dei ikkje i å ha noko meining, og diskutera sakene. Fordi det er partia på Tinget som må avgjera om det er aktuelt å søka. Dessutan må dei heile tida ta stilling til mange EU-tilknytta problemstillingar. FrP tør ikkje ta stilling, fordi veljarflokken deira er delt i to. AP snakkar heller ikkje noko som helst om EU, her er det ikkje berre veljarane som er delte i to, men òg politikarane. Mange av dei mest engasjerte EU-tilhengarane er med i AP, men det er jammen mange av dei mest engasjerte motstandarane òg.

Høgre har altså rett når det kjeftar på FrP for å vera pysete i EU-saka, og det kan godt tenkast at dei kan vinna ein og annan høgreorientert EU-ven frå Venstre eller FrP på sin EU-offensiv. Dette er tydeleg ein gjennomtenkt strategi, for det skjer fleire stadar i landet samstundes.

Noko heilt anna er sjølvsagt at Høgre har ein fæl EU-politikk. Dei vil inn så raskt som råd, og vil godta mest muleg EU-politikk på vegen. Dei gjer seg høge og mørke i personvernsakar, men nektar å legga ned veto mot Datalagringsdirektivet, berre fordi det er EU som har kome på det. (Les forøvirg bra innlegg i DBL i dag om dette) Dei klagar over EØS-avtalen si overstyring av Noreg, men vil likevel inn i eit EU som er mykje meir omfattande og overstyrande. Dei snakkar om at dei i ein nasjonal kontekst er for desentralisering av makt og mynde til kommunar og einskildpersonar, medan dei i ein EU-kontekst vil sentralisera endå meir makt i Brussel. Spørsmålet som sikkert mange EU-motstandarar på høgresida lurer på er om Siv er eining med Erna i desse spørsmåla, eller om ho meiner noko betre.

Altså: Høgre har rett i at EU bør diskuterast mykje i valkampen. Men dei har ein veldig dårleg EU-politikk, og sjølv om jasida gjekk fram eit par prosent er fleirtalet i folket usamde med dei.

EU bør diskuterast i valkampen, men det gjeld  ikkje berre sjølve spørsmålet om medlemskap. EØS-direktiv som datalagringsdirektivet, postdirektivet og helsedirektivet er òg viktige saker. Kva meiner til dømes KrF om datalagringsdirektivet. Er det for eller mot å bruka veto? Og kan AP godta eit postdirektiv som vil ha negative verknadar både for postarbeidarar og distrikta? Ikkje minst: Kva parti vågar å setta i gang ei utreiing om alternativ til EØS? Dette er spørsmål valkampen bør gje svar på, og veljarane bør legga vekt på det når dei puttar stemma si i urna. Dette stiller ikkje berre utfordringar til partia, men òg til oss som veljarar.

Island søker i juli?

Island søker i løpet av juli?

VG melder at Island kjem til å søka medlemskap i EU i løpet av juli.

Vidare saksgang no er at

a)      Fleirtalet i den islandske regjeringa fremmer eit framlegg i Alltinget (parlamentet) om å søka medlemskap.

b)      Om fleirtalet i Alltinget er for sendast søknaden til Brussel. Så startar forhandlingar, som kan ta veldig lang tid, eller veldig kort tid, alt ettersom kor kravstore EU er og kor medgjerlege Island er. Det kan òg bli ei folkerøysting om kor vidt det skal søkast. Det kan gjera det lettare for nei-partiet venstre-grøne å sitta i ei regjering som søkjer medlemskap.

c)       Om det blir eit forhandlingsresultat ja-sida i den islandske regjeringa kan leva med blir dette sendt ut på folkerøysting. Kor vidt Island har bindande eller (som i Noreg) rådgjevande folkerøystingar) har eg ikkje undersøkt. I realiteten vil nok folkerøystinga uansett avgjera saka.

Kva har dette å sei for Noreg?

Heming Olaussen, leiar av Nei til EU, har skreve ein relativt god kronikk om dette.

Han skisserer fem feilslutningar frå ja-sida om Island, Noreg og EU.

1. Island kommer 100% sikkert til å søke EU-medlemskap
2. EU kommer til å ville ha Island inn i Unionen
3. Island kommer til å bli medlem
4. Dermed veltes EØS-avtalen (som kommer til å bestå av Norge og det plutselig latterlige
Liechtenstein – et land som i de foregående 15 år med EØS aldri har vært latterlig i EU-
tilhengernes øyne..)
5. I en slik situasjon må/vil Norge også bli med i EU

Eg meiner at poeng to ikkje er så godt, EU kjem nok på kort eller mellomlang sikt (på likt med kroatisk medlemskap) til å ynskja Island med. EU har trass alt eit stort underskot på fiskeriressurser, og sjølv om Island har gått på ein smell er dei ikkje noko u-land. Og EU overtek ikkje statsgjelda til medlemslanda sine. Så er ser ingen grunn til at Island skal bli nekta medlemskap. (Euroen derimot får dei ikkje lov til å innføra før økonomien deira er god, han kan altså ikkje nyttast til å redda økonomien).

Resten av poenga er veldig gode, og blir fint utdjupa i kronikken til Heming.

Geir Haarde, den førre statsministeren på Island, er ein høgreorientert nei-mann. Han peiker på at Irland sin økonomi er like hardt råka som Island sin, og at EU-medlemskap difor ikkje hadde redde Island.

Eg håpar at Island stemmer nei. Eg trur at Alltinget kjem til å stemma for å søka, men at når forhandlingsresultatet blir klart kjem det til å bli ein tett og hard kamp i folkerøystinga.

Uansett kva Island skulle finna på å gjera har det ikkje allverdas å sei for norsk medlemskap. Noreg har sidan 1994 vore over 90% av økonomien i EØS, så avtalen fell ikkje utan Island. Og om EØS skulle falla finst det betre alternativ.

Tilbake på sporet

På våren og forsommaren har det vore eit par målingar som har vist ja-framgong, eller i kvart fall har blitt tolka som å visa ja-framgong. Eg skreiv om dette i mai, og slo fast at det førebels ikkje var noko å mista nattesvevnen for, og at ein måtte venta på å sjå det same i tre målinga på rad før ein kan kalla det ein tendes.

I dag kjem ei ny måling, som viser klar nei-framgong. Nei-sida er tilbake på 55%, medan jasida har i overkant av 35%. Alt er som før, med andre ord. Ekstra oppløftande er det sjølvsagt at berre ein av fire under 30 år vil stemma ja.

For ikkje lenge sidan kom det ei NRK-måling som blei tolka som ja-framgong. Det måling faktisk viste, var at ja-sida gjekk fram med 1%, nei-sida fram med 1,3% og at den einaste taparen var ”Veit ikkje-blokka”. Likevel kasta media om seg med overskrifter om ja-framgong. Leiar av Nei til EU skriv om dette i Dagbladet.

Europarørsla påstår at det er lagt lokk på EU-debatten, og at det difor er bra at ”heile” 35% stemmer ja. For så vidt er det fint at dei er nøgde med 35% oppslutnad. Eg forstår likevel ikkje kva dei meiner med at det er lagt lokk på debatten. Det blir ikkje sendt nokon EU-søknad i tidsrommet mellom 2005 og september 2009, men etter det er det vidope kva som kan skje. Og ingen nektar nokon å diskutera EU berre fordi stats – og utanriksministeren har litt mindre rom enn vanleg for å driva ukritisk EU-hylling. Sjølv om ikkje ja-sida har skjørtekantane til Jonas Gahr Støre og Jens Stoltenberg å halda seg i, burde dei vel kunne komma på banen. EU-debatt er ikkje noko som berre skal drivast frå toppen av samfunnet.

Så kunne eg sjølvsagt ynskja meg endå meir EU-debatt i media, spesielt om den EU-tilpassinga som skjer gjennom EØS, trass to nei frå folket. Media si handsaming av tenestedirektivet var ikkje akkurat grundig, og dei blei berre interesserte i saka etter at det blei dissens i regjeringa.

EU-parlamentsvalet i Danmark

Rundt EU-parlamentsvalet var eg òg ein gjeng UmEUarar i Danmark. Me vitja Ungdom mod EU i Danmark, lærte litt om dansk politikk, og tok del i innspurten av valkampen for Folkebevægelsen mod EU. Folkebevægelsen gjekk fram 2 prosentpoeng, til 7,2, og gjenvant sitt mandat med god margin. Søren Søndergaard har ikkje berre den stiligaste barten i EU-parlamentet, han står òg for ein EU-kritikk basert på folkestyre, miljø og solidaritet, altså ganske likt Nei til EU i Noreg.

Det var opløftande å sjå kor vital og aktiv organisasjonen var, og stemninga på valvaka var på topp. Gjennom valkampen i Københamn var organisasjonen ein av dei mest aktive, og vann plakatkrigen i toppen av lyktestolpane suverent.

Junibevægelsen gjorde derimot eit dårleg val. Dei gjekk frå 9% til 3%, og mista sitt mandat. Dei kjem truleg til å legga seg ned. Junibevægelsen er ikkje for at Danmark skal melda seg ut av EU, men har jobba mot korrupsjon, maktmisbruk og ytterlegare maktsentralisering i Brussel. Sjølv om eg heller ville ha stemt på Folkebevægelsen synst eg det er trist at Junibevægelsen rauk ut. Ein hovudgrunn til at det skjedde er at deira mest kjende ansikt, Jens Peter Bonde, ikkje stilte til attval, og toppkandidaten Hanne Dahl, ikkje greide å slå gjennom i media. Utan ein grasrotorganisasjon kan ein ikkje nå fram til veljarane med mindre ein har ein oppegåande og aktiv organisasjon til å føra valkamp. Det ser ut til å ha gjeve Junibevægelsen ein knekk.

Dei to store vinnarane av EU-parlamentsvalet i Danmark blei Sosialistisk Folkeparti og Dansk Folkeparti, som begge gjekk frå eit til to mandat. Dei hadde begge meir enn fem prosentpoeng vekst. Ytterfløyane går fram i dansk politikk. Samstundes er det verdt å merka seg at begge partia har blitt mindre ytterfløy i det siste. DF prøver å halda avstand til den reine rasismen, og SF er ikkje akkurat glade i å snakka om ideologiske spørsmål. EU-politisk er ingen av partia for at Danmark skal melda seg ut av EU, men begge seier nei til å innføra Euro som valuta. SF førde ein valkamp som fyrst og fremst handla om kva slags politikk dei ville jobba for i EU ( grøn energi, kamp mot sosial dumping), medan DF brukte ein del tid og krefter på å kritisera EU. Truleg har DF stole ein god del av dei veljarane som stemte på Junibevegelsen sist.

Valkampen var generelt prega av at dei vanlege politiske partia (utanom Radikale Venstre) kom med EU-kritiske utsegner. Sosialdemokratane ville trossa Schengen og gjeninnføra grensekontrollen. Venstre sin toppkandidat sa at han ikkje ville jobba for å selja EU til danskane, og at han fyrst og fremst skulle vera Danmark si røyst i EU, ikkje partipolitikar. Han ville dessutan teikna opp grenser for kor mykje EU skal styra. Toppkandidaten til Konservative snakka mykje om at han ikkje ville ha Tyrkia med i EU.

Gjennom å komma med EU-kritiske utsegn håpa partia å stela moderate EU-kritikarar frå Junibevægelsen. Dette såg ut til å funka fint. Dei mest overtydde EU-kritikarane gjekk frå Junibevægelsen til Folkebevægelsen, og så satt Liste J igjen med berre menigheita.

Ved sidan av Junibevægelsen blei den store taparen ved valet ( i kvart fall psykologisk) Radikale Venstre. Namnet må ikkje mistolkast, det dreier seg om eit sosialliberalt parti som liknar mest på Venstre i Noreg, nest med på Senterpartiet. Dei førde ein føderalistisk valkamp, med fokus på at dei var dei einaste som verkeleg elska EU. Veljarane svarte med å senda dei ut av EU-parlamentet. Til RV sitt forsvar må det seiast at det er ein nei-fraksjon i partiet òg. Både kampanjesjefen og 2. kandidaten på Folkebevægelsen si liste er medlem av partiet.

Sosialdemokratane gjekk flest prosentpoeng tilbake (meir enn 10), men tok det likevel som ein siger sidan dei blei større enn Venstre (som tilsvarar Høgre og dei moderate i FrP). Ved sist val hadde dei ein populær eks-statsminister på topp, no hadde dei ein ukjend ungsau. Difor feira dei valnederlaget som ein siger, kanskje litt for heftig skal ein tru Dagbladet.

Det danske politikarar er mest stolte av, er at valdeltakinga faktisk gjekk opp. I EU gjekk deltakinga ned 2%, i Danmark auka ho med rundt 10%. Hovudgrunnen til det var at ein òg hadde ei folkerøysting om Tronfølgeloven. Dette fekk ein del kongetro danskar til å ta turen til valurnene.