Overraskande EU-måling

I dag bringer Nationen og Klassekampen ei EU-måling kor neisida berre har 4,2% meir oppslutnad enn ja-sida. Nei-sida har faktisk ikkje hatt så låg oppslutnad sidan mai 2005, før det franske nei-et til EU-grunnloven.

Leiar i Europarørsla, Paal Frisvold, er ute med sine forklaringar, som er ikkje heilt forstår.” Jeg tror dette har noe å gjøre med at vi er kjølvannet av en valgkamp som har øket den politiske bevisstheten blant det norske folk” seier han til Nationen. Så ja-folk er altså meir politisk medvitne enn nei-folk? Nei, den må du lengre ut på landet med. Om det finnst noko forklaring på dette utlaget kan det vera at eit klart fleirtal i den irske folkerøystinga stemte ja til Lisboatraktaten.

Valkampen viste oss at meiningsmålingar ikkje er ein eksakt og alltid heilt korrekt vitskap. På slutten kom det fleire målingar til dagen, og dei hadde ikkje alltid dei same utviklingstrekka. Ingen målingar viste til dømes at V skulle falla under sperregrensa, få viste så sterk KrF-tilbakegang og så svak FrP-framgong som resultatet blei. Det vil sei at me ikkje kan stola på at einkvar måling til ei kvar tid vil spegla nøyaktig av folkemeininga. Dette gjeld anten einskildmålingen viser ja eller nei-framgong.

Skulle avstanden mellom blokkene halda seg på 0-5% i staden for 10-15% på dei neste målingane òg, kan me nok likevel seia at det har skjedd eit skifte. Difor blir det ekstra spanande å sjå neste måling, som kjem om ein månad.

Bli med i Nei til EU

Uansett er denne type målingar ein vekkar. Dei understrekar kor viktig det er å jobba aktivt for å halda Noreg utanfor EU. Om du er ein av dei som fekk morgonkaffien i halsen av denne nyheita må du skynda deg å melda deg inn i Nei til EU, eller Ungdom mot EU. Nei til EU har eit mål om å bli 30 000 betalande medlemmar i løpet av 2009. No har me passert 29 000. Med di hjelp kan målet nåast. Jo sterkare nei-sida sine organisasjonar er, jo betre rusta står me ved ein eventuell omkamp.

EU i Soria Moria II

No legg regjeringa fram plattformen sin. Kva står det om EU-politikk der?

”Ikke søke om norsk EU-medlemskap”

Hurra. Fire nye år, utanfor EU!

”Føre en aktiv Europa-politikk, jobbe målrettet for å ivareta norske interesser i

forhold til EU”

Dette er vel alle samde om?

”Nedsette et forskningsbasert, bredt sammensatt offentlig utvalg som skal

foreta en grundig og bredest mulig gjennomgang av EØS-avtalen og

konsekvensene av avtalen på alle samfunnsområder”

Her burde det ha stått ”konsekvensene av og alternativene til”. Men hurra for at det står at det skal vera forskningsbasert og breidt samansett offentleg utval.

”Vil bygge videre på Schengen-samarbeidet”

Trist. Verre enn i Soria Moria I, kor det stod at ein skulle bygga vidare på òg evaluera.

”Dersom andre virkemidler strander, vil

regjeringen vurdere å bruke reservasjonsretten i EØS-avtalen hvis særlig viktige

norske interesser trues av rettsakter som planlegges innlemmet i EØS-avtalen. ”

Prinsippielt fin avklaring, men ikkje noko forpliktande.

”Arbeiderpartiet vil implementere datalagringsdirektivet forutsatt at det i

utredningen ikke framkommer klare negative konsekvenser for personvernet.

Sosialistisk Venstreparti og Senterpartiet vil av personvernmessige hensyn gå

mot implementering av EUs datalagringsdirektiv i norsk rett. SVs og SPs

statsråder og stortingsrepresentanter stilles fritt i denne saken.”

Dette er jo rett og slett sjølvmotseigande frå AP. Korleis i all verda kan implementering av Datalagringsdirektivet ikkje ha klare negative verknadar for personvernet? Honnør til SV og SP, men skal det ha noko å sei i praksis må dei få med seg storebror.

Postdirektivet

“Utsette implementeringen av EUs tredje postdirektiv. Vi vil innhente

kunnskap og utrede konsekvenser av en eventuell implementering av

direktivet.”

Dette er veldig bra! Det beste ein kunne få. Ei heilt anna formulering enn på Datalagringsdirektivet.

Her kan du lesa sjølve blekka.

Irland stemmer igjen

I går stemte Irland omigjen om Lisboatraktaten.

Irland  var det einaste landet som hadde folkerøysting om traktaten, som vil gje EU endå meir makt over medlemslanda. Dei stemte nei i fjor. I dei andre landa vilel folekt ha folkerøystingar, men fekk det ikkje, toppolitikarane tredde Lisboatraktaten ned over hovuda deira utan folkerøysting.

Resultatet av det irske nei-et burde vore endringar i traktaten (sidan EU-reglane krev at nye traktatar må vedtakast samrøystes), eller permanentet unntak for Irland, sånn Danmark fekk då dei stemte nei til maastricht i 1992 (Euroen, EU-hæren, unionsborgarskapet og deler av justispolitikken) Men den gong ei. I staden må irane stemma om igjen om den same traktaten. Det einaste dei har fått er ei erklæring utan juridisk verid kor EU-landa seier det same som ja-sida i Irland sa før fyrste folkerøystinga, nemleg at abortpolitikk og skatepolitikk og nøytralitet ikkje skulle påverkast.  Denne saka styrker ikkje akkurat EU sin demokratiske legitimitet. Det er ikkje serleg fristande å melda seg inn i ein union som i så stor grad overkøyrer små medlemsland.

Eg synst at norske media (dei fleste I kvart fall) dekker saka for lite og for tabloid. Vil du lesa meir om debatten kan du ta ein kikk i Irish Times, ei irsk ja-avis, eller på Euobserver.com, ein nyhendeportal om EU. Du kan òg trykka på Irland-merkelappen her på bloggen, så får du alle innlegg som er skreve om emnet, mellom anna rapportar frå valkampen i fjor. UmEu-bloggen skriv òg om saka

Resultatet blir ikkje klart før laurdag ettermiddag. Det er fordi oppteljinga ikkje startar før i morgon tidleg kl ni. Eg kryssar fingrane for nei, men trur at EU og den irske ja-sida har greidd å skrema mange nok til å stemma ja til at det blir fleirtal for. Det trur eg NTB i Dagbladet og VG.

Oppdatert: Som venta blei det ja. Dette er ein skitten siger for EU-systemet, men dei feirar nok i Brussel i dag.

No er det berre to håp igjen for å stoppa Lisboatraktaten: Eit regjeringsksifte i Storbrittania kor dei EU-kritiske toryane kjem til makta (dei leier suverent på målingane), eller at den tsjekkiske presidentet sett seg på bakbeina. Ingen av desse utvegane er sannsynlege. Toryane kjem truleg til makta, men etter at Lisboa har trådd i kraft. Og den tsjekkiske presidenteten tør neppe, og har berre delvis mandat til, å blokkera ratifiseringa.

Om Lisbaotraktaten trer i kraft blir EU endå meir sentralstyrt, og frif-lyt-logikken blir endå meir fastlåst. Dette bør gjera norsk medlemskap endå mindre aktuelt enn i dag.

75% gratiskvoter

Ja-sida hyllar stadig vekk EU som eit miljøprosjekt. Dette glansbilete slår stadig sprekker. Samstundes som verdas leiarar samlast til klimatoppmøte vedtek EU å dela ut tre av fire klimakvoter gratis, òg etter 2012.

Det melder ABC-nyheter i dag. Grunnen til vedtaket er frykt for at om det kostar meir å forureina vil industrien flytta ut til andre land. Truleg har finanskrisa medverka sterkt til vedtaket. Konsekvensen blir at dei fleste industriane får gratis kvoter, noko som er i strid med prinsippet om at ureinaren skal betala.

Stoltenberg liknar i dag klimapolitikk med å ha selja bongar på fest. Problemet med EU sin politikk no er at bongane blir gratis, og det er ikkje alltid med på å dempa forbruket.

Noreg har vald å bli ein del av EU sitt kvotesystem. Samstundes har stortingsfleirtalet vedteke å dela ut færre gratiskvoter enn EU, og at det frå 2012 ikkje skal delast ut nye gratiskvoter. Spørsmålet er om dei no står bak vedtaket, eller om dei ikkje tør vera grønare enn EU.

Det er ingen tvil om at EU, trass alle feil og manglar, er ein viktig aktør i klimaforhandlingane. Tradisjonelt sett har EU òg spelt ein positiv rolle, spesielt samanlikna med USA under Bush junior. Kvifor meiner eg så likevel at det er best for klimaet at Noreg held seg utanfor EU?

Utanfor EU kan Noreg spela ein meir aktiv rolle, fordi me ikkje treng å fylja EU sin felles politikk. Denne politikken vil ofte vera eit kompromiss mellom miljøvenlege og miljøfiendtlege krefter. Det avgrensa medlemslanda sin fridom til å komma med miljøradikale framlegg som trengst for å føra forhandlingane vidare.

Dessutan kan me velja å føra ein strengare politikk på eiga hand, som til dømes gjennom å dela ut færre gratiskvoter enn det EU no har avgjort at dei vil.

Høybråten svarar (nesten) om datalagringsdirektivet

Ei av dei viktigaste EU-relevante sakane eit nytt Storting skal ta stilling til er EU sitt Datalagringsdirektiv.

Det finst tre parti som heilt klart går inn for veto mot datalagringsdirektivet. Det er Venstre, SV og SP. Klapp for dei! Og om datalagringsdirektivet er ei viktig sak for deg, bør du kanskje vurdera å stemma på eit av dei.

Vidare er det to parti som har ein veldig kritisk profil, men så vidt eg kan sjå ikkje har forplikta seg klart. Det er KrF og FrP.

FrP har eit LS-vedtak på at dei er for veto. Samstundes har Siv Jensen, sånn eg oppfattar det, meir eller mindre gått ut og avlyst vedtaket. Likevel har dei fleste av FrP sine kandidatar svart i undersøkinga at dei er for veto, og frå tid til annan kjem det utspel som går på det same.

I KRF har alle kandidatane tydelegvis fått melding om å svara Veit ikkje på spørsmålet om kva dei meiner. Det er for så vidt greitt nok, så lenge partiet tydelegvis har vedteke at dei så langt ikkje har vedteken nokon konkret politikk på dette emnet. KrF har i andre saker vore opne for å bruka vetoretten som ligg nedfelt i EØS-avtalen.

Difor har somme på neisida blitt litt skuffa over partiet si uklare haldning i denne saka. Samstundes har partiet heller ikkje gått mot veto, og det er håp i hangande snøre. Difor sendte Nei til EU eit brev  til KrF kor dei spurde kva partiet meinte. No har dei fått eit hyggeleg svar, frå Dagfinn Høybråten. Han slår fast at partiet ser mørkt på innhaldet i direktivet, men har ikkje endeleg konkludert i om dei vil bruka vetoretten. Ein grunn til at det kan vera vanskeleg for KrF å forplikta seg til å gå for veto er at dei vil regjera i lag med Høgre ( på den andre sida gjeld det òg V, som er veldig klart for veto). Eg håpar i kvart fall at KrF landar på rett standpunkt, som dei så ofte gjer i EU-relevante sakar.

Vidare er det to parti som ser ut til å gå inn for direktivet, eller i kvart fall gå imot veto. Det er, ikkje overraskande, dei same partia som alltid seier ja og amen til mesteparten av det som kjem frå Brussel, AP og Høgre. Om du er mot datalagringsdirektivet bør du tenka deg om minst to gonger før du stemmer på dei (Men nokre få av AP sine kandidatar har svar at dei er for veto). Så sant dei ikkje får fleirtal saman i det nye stortinget er det ein god sjanse for veto mot dette direktivet.

Les meir på Nei til EU si temaside om datalagringsdirektivet. Les også kva dei ulike stortingskandidatane svarar om direktivet i Nei til EU si kandidatundersøking.

Kven vil få meir makt med Erna?

Høgre har kome med eit ganske fint og prinsipielt utspel om kven som bør ha mindre makt (Så får det vera opp til kvar og ein kor vidt ein synst at dei 860 000 LO-medlemmane skal ha mindre innflytnad, eller at Direktoratet for Naturforvaltning i mindre grad skal forvalta naturen) Uansett er det fint å diskutera maktspørsmål i politikken. Men då kan det kanskje vera greitt å sjå på kven Høgre vil at skal ha meir makt. Eg kan i kvart fall tenka meg to institusjonar som vil få meir å sei om Erna (mot alle odds) skulle bli statsminister.

EU
Erna Solberg og Høgre vil melda Noreg inn i EU så snart dei har sjansen. Då vil EU i større eller mindre grad overta styringa over mange politikkområde som Noreg i dag i hovudsak styrer sjølve. Det gjeld til dømes utanrikspolitikken, landbrukspolitikken, fiskeripolitikken og pengepolitikken. Det må vera det Høgre kallar maktspreiing, å smala mest muleg makt i Brussel.

ESA
Dette kontrollorganet passar på at Noreg fyljer EØS-reglane. I mange samanhengar er det ei overivrig gneldrebikkje, som legg seg oppi stort og smått . Den noverande regjeringa har i fleire tilfelle latt vera å hoppa så snart ESA seier hopp. Det gjeld til dømes i saka om miljøavgift på eingongsemballasje, heimfallsrett til vasskraft og i spørsmål om sosial dumping. Om Høgre får viljen sin vil Noreg langt meir lojalt fylja opp ESA sine meldingar. Kan det vera det Høgre meiner med fridom?

Nei, EU-motstandarar som ynskjer regjeringsskifte bør nok heller stemma på V eller KrF.

Er EU uviktig?

Som venta har ikkje EU blitt den store valkampsaken. Det var ikkje høge odds for at det skulle bli det, så lenge dei to største partia ikkje kjem ut med nokon klar politikk.

I dag høyrte eg på radio ein debatt frå Litteraturhuset i Oslo, skipa til av P2 og Aftenposten. For dei som ikkje kokar i Oslo-gryta til kvardags er Litteraturhuset ein ganske stor bygning i utkanten av Slottsparken, kor meir eller mindre opplyste folk med jamne mellomrom samlast for å vera opplyste, og gjerne snakka om andre som ikkje er opplyste. På sitt verste trur eg det kan vera ganske snobbete, på sitt beste kan det vera greitt. Denne kvelden handla debatten om dei gløymde sakene i valkampen. Sjølvsagt blei EU-saka nemnt tidleg. Både ja-mannen Willoch og nei-dronninga Anne Enger (Lahnstein)  var samde om at det var ei viktig sak som brude diskuterast meir.

Alle skyldar på nokon andre for at det ikkje er EU-debatt. H og SP skyldar på Jens og Jensen. Mange skyldar på media. Media skyldar på politikarane, og politikarane skyldar på folket. Men i siste instans er det faktisk oss alle, som veljarar, som avgjer kor viktig EU-saka er. Om me tek omsyn til parti og kandidatar sitt EU-syn når me stemmer, blir EU-saka viktig. Då påverka ho det visstnok rekordjamne valet. Då kan me få eit Storting som speglar av det nei-fleirtalet som finst i folket.

Mi oppmoding til usikre veljarar som er mot EU er at dei bruker stemmen sin til å stemma nei-folk inn på Stortinget. Om du tilhøyrer sentrum-høgre er det liten tvil om at KrF er det klaraste og tydelegaste nei-partiet. Venstre seier òg nei til EU-søknad i kommande stortingsperiode, og er soleis eit nokolunde trygt val for nei-folk. Høgre er eit soleklart ja-parti, og det dårlegaste valet for nei-folk. FrP er splitta. Eg trur ikkje dei vil stå i spissen for ein medlemsskapssøknad, men dei vil heller ikkje stå på barrikadane mot det. I EU-saka trengst det ikkje vèrhanar, men vegvisarar. Om du er oppteken av å styrka kampen mot EU er ikkje FrP noko godt alternativ, men gjer trass alt mindre vondt enn Høgre.

Ynskjer du framleis ei raud-grøn regjering er både SV og SP tydelege og samla nei-parti, som attpåtil er mot EØS. I tillegg finst det mange bra nei-folk i AP (men diverre endå fleire ja-folk). Raudt er òg eit patent nei-parti, men har berre sjanse til å komma inn frå Hordaland og Oslo, og vil etter alt å dømma i andre fylke vera ei bortkasta stemme.

EU-saka er ei av dei få sakane kor det er tradisjon i Noreg for at stortingsrepresentantane i nokon grad kan fylja sitt eige sinn, og ikkje partileiaren eller partiporgrammet. Difor spelar det faktisk ei rolle kva kandidatane meiner. Det er skilnad på å stemma Venstre i Rogaland, med nei-folk på toppen, og Venstre i Akershus, med to ja-folk på toppen. For at nei-folk som vaklar mellom ulike parti skal kunne finna ut kva deira lokale kandidatar meiner, har Nei til EU laga ei stor spørreundersøking. Sjekk ho ut for meir informasjon.

Undersøkinga går ikkje berre på kva folk meiner om medlemskapssøknad, så eg kjem til å skriva meir om henne i tida framover.