Agurker og anna landbruk

30 06 2008

Agurkar og anna landbrukI drivhusa rundt om i landet starta agurksesongen for ganske lenge sidan. I dei mest moderne drivhusa dyrkar dei vel snart agurkar sjølv om det er vinter. Heile året kan altså bli agurksesong.

 Gro er oppteken av agurker

Den kjensla har ein ofte når ein les VG eller Dagbladet òg. Likevel er det noko spesielt med andre halvdel av juni, heile juli og fyrste halvdel av august. Framsidene er ekstra useriøse, og sett i endå mindre grad enn vanleg problem under debatt. No kan ein kanskje hevda at det er eit problem at Unge Høgre har ein useriøs leiar, men det er vel snarare tilbake til normalen der i garden.

 

No har eg hatt ei fin veke heime i Rogaland, med fisking, hyttetur og avslapning. Det var til og med gløtt av sol innimellom skyene. Når eg skriv dette sitt eg på Sørlandsbanen. Ut vindauget ser eg eit skiftande landskap med småbyar, beitemarker, åkrar, skog og knausar. Kvar gong eg tek toget på denne strekningar tenker eg på kor viktig det er å ta vare på det norske landbruket.

 

Sånn eg ser det er den tredje viktigaste grunnen til at det er viktig å ta vare på landbruket kulturlandskap-argumentet. Utsikten på togturen frå Stavanger til Oslo hadde vore mykje styggare om det ikkje var for den enorme arbeidsinnsatsen som norske bønder legg for dagen. Sjølv for urbane byfolk, som er glad i fransk ostar og sånt, må det vel vera kjekt å sjå at landet blir teke i bruk, og ikkje gror att? Men dette er sjølvsagt ikkje det beste argumentet for jordbruk.

 

Den viktigaste grunnen til at det er verdt å bruka offentlege pengar på å subsidiera landbruket, er sjølvsagt at me bør (innanfor grensene av bærekraftig bruk av naturen) produsera mest muleg mat her i landet, sånn at me ikkje bidreg endå meir til den globale knappheiten på mat. Skal verda brødfø ein stadig veksande, og stadig rikare, folkesetnad, kan me ikkje starta med å legga ned god, produktiv jord i Noreg. Kortreist mat er dessutan som oftast (ikkje alltid) mest miljøvenleg.

 

Den nest viktigaste grunnen er sysselsettingseffekten landbruket trass alt framleis har. Sjølv om det er ein liten del av økonomien totalt sett (kring 60 000 arbeidsplassar) er det viktig i mange distriktskommunar. Dessutan må ein ikkje gløyma alle arbeidsplassane som fyljer i tilknytta næringar, som meieri og slakteri.

 

I norsk landsbruksdebatt finst dei ein litt pussig allianse av marknadsliberalistar med base i DN og ”globalvenstre”  med base i Ny Tid og Morgenbladet som hevdar at norsk bønder i praksis tek livet av afrikanske bønder, og at det er umoralsk å ta vare på landbruket i Noreg. Dei tek til orde for å fjerna all toll på landbruskprodukt, og slutta med subsidiane. Då ser dei vekk frå at dei mest konkurransedyktige på verdsmarknaden stort sett er basert i EU-land, eller i visse andre land med eit høgt utvikla industrilandbruk.

 

Sjølv om det å fjerna all toll på landbruksprodukt stort sett ville ha gagna industrilandbruksproduksjon i EU, USA og kanskje Brasil / Argentina er det absolutt verdt å sjå på korleis toll-systemet kan brukast til å favorisera dei fattige landa. Til dømes kan ein velja å inkludera fleire land i null-toll-ordninga som i dag omfattar dei 49 fattigaste landa i verda. 49 er ikkje noko magisk tal som me har fått skreve ned på steintavler frå ein gamaltestamentleg gud. Kanskje det burde vore 75, eller kanskje 100? Det er eit utviklingspolitisk vegval, og kva ein veljer kjem an på i kva grad ein trur på nedsivings / tricke down – teoriane som seier at dei eksportinntektene plantasjane kan generera vil komma heile samfunnet i sør til gode eller ikkje. Uansett har vel aldri nokon sinne eit landt blitt rike på å eksportera mat, men alle monnar drar, heiter det.

 

Som eit sjølvstendig land, utanfor EU, kan Noreg sjølve velja kor mange land som skal få selja varer utan toll til Noreg. Som EU-medlem måtte me ha fulgt EU sine felles tollmurar. Endå eit døme på at Noreg har større utanrikspolitisk handlefridom utanfor unionen. Så er det opp til våre folkevalde korleis dei veljer å bruka han.

 

 

 

Advertisements

Handlingar

Information

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s




%d bloggarar likar dette: